Archives pour la catégorie Billets multilingues

Ecouter les réfugiés d’Asie-Mineure à l’origine du style”Smyrneïko”

En 2013, le corpus sonore “Réfugiés d’Asie-Mineure sur l’île de Syros en 1922″ a été déposé conjointement au sein des Archives historiques de l’île de Syros et à la phonothèque de la MMSH et traité à la phonothèque en langue grecque et française. Les notices en langue française sont accessibles sur la base de données Ganoub, celles en langue grecque le sont aux  Archives historiques de l’île de Syros et sur les Carnets de la phonothèque, sous forme de billets.

Un des thèmes récurrents dans les témoignages enregistrés des réfugiés d’Asie-Mineure est celui de la musique. Malgré les événements tragiques qui les touchent en 1922, les Micrasiates mettent en avant dans leurs récits leur joie de vivre et leur sens de la fête. Ce trait de caractère transparaît à travers les discours des réfugiés de la deuxième génération.

A leur arrivée à Syros, les Grecs d’Anatolie se distinguent par leurs chants, leurs coutumes, notamment durant les glentia1, fêtes populaires données à l’occasion des fêtes religieuses ou patronales.

Antonis Mavromoustakis témoigne de ce goût de la fête dans l’entretien 4443, où il évoque l’histoire de ses parents, originaires d’Asie Mineure et installés à Syros après la Grande Catastrophe. Il parle des réfugiés comme de bons vivants, marqués par les traditions, notamment les Apokries2

Ils avaient un meilleur art de vivre, je pense. Malgré la catastrophe, ils continuaient d’organiser leurs festivités. A l’occasion du Carnaval ils se déguisaient. Ma mère, même plus âgée, était marquée par ces traditions et avec ses amis, ils se retrouvaient pour festoyer, chanter. J’ai aussi remarqué cela chez les sœurs de mon père qui étaient originaires de Constantinople. Ils avaient une autre mentalité, ils savaient s’amuser. Ils voulaient profiter de leur vie, ils ne restaient pas enfermés dans leur malheur, à se lamenter sur leur sort. Ils voyaient toujours la vie avec optimisme.

Dans l’entretien 4461, les soeurs Voïkou, issues d’une famille nombreuse de 10 enfants, se rappellent avec nostalgie de leur père, passionné de musique et de leur mère, surnommé la “Smynrniote”. Ils évoquent les grands rassemblements entre voisins à Syros.

– Vous aviez des distractions ici? On chantait des smyrneïka?

Notre père chantait de ces amanedes…Sainte Vierge! Durant le Carnaval c’était de la folie (…) Le premier lundi de Carême, ils mettaient des couvertures par terre et tout le quartier se réunissait, tout le monde était invité. De nos jours on ne voit plus ça. Ils aimaient le vin et passer du bon temps… Oui…et les belles chansons : “Proxthes sto Aigaio” “Geia sou manoula mou glykia “ Mon père, dès qu’il croisait quelqu’un voulait sur-le-champ lui composer un poème personnalisé3 .

Theodosia Hatzigeorgiou (entretien 4450) réfugiée de la deuxième génération, se souvient d’une chanson traditionnelle pour le mariage et en entonne quelques couplets, avant de se laisser emporter par l’émotion.

Ils se réunissaient pour les jours de fête : Noël, Nouvel An, Carnaval, jours fériés… Toute la famille se retrouvait chez quelqu’un : à manger et à boire, de la musique – des chansons d’Anatolie et d’Asie-Mineure à n’en plus finir- et c’était parti !
– Vous vous souvenez d’un chant que vous chantait votre mère? Des berceuses, des incantations?
Des incantations? Je connais des chansons.. Je vais chanter un chant du mariage :
“Le temps est venu, le moment privilégié que Dieu a béni de sa main droite,
O mère quelle joie, quelle grande joie, les frères et sœurs d’un côté et le maître de la maison de l’autre”
Quand je chante ces chansons je suis émue aux larmes, car elles me rappellent mon père et ma mère, et les moments que j’ai vécus enfant, au sein de ma famille. Ces choses-là ne s’oublient pas et je vais les emporter avec moi.

Les témoins évoquent les prédispositions de certains Micrasiates pour la musique, qui se manifestaient parfois dès leur plus jeune âge. Ainsi, Simos Skirianogou (entretien 4449), recueilli à l’Orphelinat américain de Syros a réussi à intégrer l’orchestre municipal de Syros grâce aux enseignements artistiques qui y étaient dispensés. Dans les entretiens sont mentionnés des joueurs et joueuses de oud, de mandoline et de violon.
Le récit de
Despina Dimou (entretien 4442), issue d’une famille de musiciens originaire de Aïvali témoigne de la place privilégiée qu’occupait la musique dans leur vie :

Mon frère jouait du violon lui-aussi. Dans la famille, tout le monde était musicien. De la maison retentissait de la musique. C’était la seule chose essentielle, belle et joyeuse que nous ayons : la musique.

Cette influence orientale dans la musique donne naissance en Grèce au style smyrneïko – littéralement, musique de Smyrne -, qui est une branche du rebetiko. Le “chant de Smyrne” donne à entendre la voix des grecs d’Asie Mineure, qui chantent leur mélancolie empreinte de nostalgie, leur xenitia –  notion d’exil en grec -.

Dans ces chansons se mêlent la douleur et la nostalgie de cette génération qui se trouve confrontée à de profonds problèmes sociaux et économiques.

Les instruments traditionnels d’influence orientale sont le oud (instrument à cordes pincées), le santour (instrument à cordes frappées), le qanûn (instrument à cordes pincées) mais aussi le violon.
Les ethnomusicologues distinguent plusieurs sous-genres comme l’amanes ou manes, solo vocal improvisé qui se caractérise par l’interjection “aman”4 et marque la complainte.  Cette improvisation vocale est souvent accompagnée d’un taksim, improvisation instrumentale qui suit les règles du système musical des maqâm, répandu dans l’Empire Ottoman et en Orient.

Le style smyrneïko est porté par des artistes comme le trio Dimitrios Semsis, Agapios Tomboulis et Rosa Eskenazi, qui interprète cet amanes en 1929 :

Pour aller plus loin :

Panagiota  Anagnostou.   Les  représentations  de  la  société grecque  dans  le  rebetiko.   Sciencepolitique.  Universite Montesquieu – Bordeaux IV, 2011.

Bernard Lortat-Jacob (éditeur). L’improvisation dans les musiques de tradition orale. Ouvrage collectif accompagné d’une cassette d’illustrations musicales. Paris : SELAF, 5 ruede Marseille, 75010 Paris, 1987, Ethnomusicologie 4, 274 p.

Marie-Hortense Lacroix, « Un éclairage hypothétique sur certaines formes vocales traditionnelles : l’improvisation poétique en temps mesuré », Cahiers d’ethnomusicologie [En ligne], 17 | 2004, mis en ligne le 13 janvier 2012, consulté le 17 janvier 2016. URL : http://ethnomusicologie.revues.org/420

Remerciements :

Un grand merci à Panagiota  Anagnostou pour sa relecture.

Crédits photographiques :

Photographie à la Une : Rembetes in Karaiskaki, Piraeus, 1933. Scan from “Fünf Griechen in der Hölle”. Pas de restrictions de droits connues.
Vignette de Soundcloud : Smyrna style rebetiko trio: Dimitris Semsis, Agapios Tomboulis, Rosa Eskenazi, Athens, 1932. Pas de restrictions de droits connues.

Crédits musicaux :
Rosa Eskenazi, Manes Tzivaeri, 1929. Greek Smyrna / Recordings 1920-1930 / Greek Phonograph,

  1. mot emprunté à la langue turque (englence) pour désigner la fête []
  2. nom donné au Carnaval en Grèce qui est célébré 40 jours avant Pâques []
  3. tradition de l’improvisation poétique chantée []
  4. mot d’origine turco-persan qui signifie miséricorde, grâce, pitié []

Edit-a-thon “Récits et encylopédie – Storytelling and encyclopedia” – Programme/Program

On October 23rd, 2015 from 10:00 to 17:00 at the Mediterranean House of Human Sciences in Aix-en-Provence (room 10) will be organized an edit-a-thon in order to collaboratively enrich Wikipedia articles with sound recordings, either by indicating the links in notes or by illustrating articles with sound clips on the theme of refugees, mobilities and migrations by cutting the relevant parts of the historical recordings they explore and upload them afterwards.

It’s free to participate and open to all! Register only (limited places) – Libre et ouvert à tou.tes sur inscription (places limitées)

Le 23 octobre 2015, de 10h à 17h, a lieu à la MMSH à Aix-en-Provence (room 10) une journée collaborative ou “edit-a-thon” pour enrichir ensemble les articles sur la question des populations en mobilité, des réfugiés et des migrants, à partir de témoignages oraux. A partir de l’écoute de témoignages recueillis auprès de réfugiés ou de migrants du début du 20ème siècle, il s’agira de permettre à tou-te-s de tirer partie de la transmission orale, faire connaître les anonymes de l’histoire et initier de nouveaux contributeurs à utiliser le son en lien avec les articles.

Inscriptions closes

To go to MMSH / Aller à la MMSH

Clôture des inscriptions mardi 20 octobre  –  Closing registration Tuesday , October the 20th

Pour en savoir plus/To learn more in english /en langue anglaise  – en langue française/in french

Lire le récit cette journée/Read the storytelling

Programme/Program

10:00 – 10:15 : welcome coffee and arrivals
10:15 – 11:30 : partners speech, about mobilities lexicon by Sara Casella-Colombeau (post PHD LabexMed) and audacity training by Joséphine Simnonnot (LESC/CREM).
11:30 – 13:00 : contribution
13:00 – 14:00 : lunch
14:00 – 16:30 : contribution
16:30 – 17:00 : conclusion and debats

17:00 : end of the day

***

10h – 10h15 : bienvenue et café
10h15 – 11h30 : présentation des partenaires, le vocabulaire des mobilités par Sara Casella-Colombeau (post doc LabexMed), quelques mots sur l’usage d’audacity par Joséphine Simnonnot (CREM/LESC).
11h30 – 13h : contribution des participants sur wikipedia
13h – 14h : lunch
14h – 16h30 : contribution des participants sur wikipedia
16h30 – 17h : conclusion et échanges

17h : fin de la journée

This collaborative day is organized with the support of the Europeana Sounds project.

Journée collaborative organisée avec le soutien du programme européen Europeana Sounds.

Dans le cadre de / part of Ateliers numériques du Labexmed.

Thanks to reply / Merci de répondre à l’enquête bilan par formulaire Survey feedback

Voir aussi la page Facebook du projet

ou l’information  présentée sur le site de l’ADBS ou des CORIST

Credits: children from the Syros orphanage, christmas 1923, Cycladis historical archives. Public domain.

Storytelling and encyclopedia: edit-a-thon at the MMSH – Mobility, migration, refugees

The Research Centre of Ethnomusicology (CREM –  CNRS – Musée de l‘Homme) and the Sound Archive of the Mediterranean Social Science Center (MMSH)  in collaboration with Wikimedia France will host a Wiki edit-a-thon on October 23rd, 2015 from 10:00 to 17:00 at the Mediterranean House of Human Sciences in Aix-en-Provence as part of the Europeana Sounds project. This collaborative day is also part of the digital workshops of the LabexMed.

During the edit-a-thon participants will be supervised by volunteers from the Wikimedia Chapter France in order to appropriately enrich Wikipedia articles with sound recordings, either by indicating the links in notes or by illustrating articles with sound clips on the theme. Furthermore, the participants can donate to Wikimedia Commons on behalf of MMSH by finding the right excerpts from the audio collections that are not yet on Wikimedia. For instance, by cutting the relevant parts of the historical recordings they explore and upload them afterwards.

Underneath you can read what to expect if you’re going to pariticpate during the day. Further below you can have a look at all the collections that will be used during this edit-a-thon.

Register for this edit-a-thon here:
it’s free to participate and open to all!

What can you expect during the day?
– Participate in improving (and creating) Wikipedia articles
– Explore and understand the context of various sound collections from the MMSH and CREM record libraries
– Identify places, situations, anecdotes from the stories of the refugees and relate those to articles
– Donate content to Wikimedia Commons by uploading (parts of) audio archival material
– Meet local contributors to Wikipedia and connect with them for future publications
– Explore and make visible the stories of refugees throughout history
– Get to know the Mediterranean House of Human Sciences and their scientific activities

Read about the project in french.

Read about the collections underneath (in French)

La Maison méditerranéenne des sciences de l’homme et le CREM – CNRS–Musée de l‘Homme disposent au sein de leurs services d’archive de plusieurs fonds qui pourront être utilisés lors de cette journée de contribution. Nous vous présentons ci-dessous les collections sonores dont les collections sont librement réutilisables pour effectuer des liens ou des citations avec les articles, la recherche sur la base à partir de mots-clés devrait vous aider à travailler sur les sujets qui vous intéressent et vous permettre d’identifier des articles à modifier ou des articles à créer avant votre venue le 23 octobre. Vous pouvez inscrire vos projets d’enrichissements ici : https://framacalc.org/Editathonsonore

Trois collections de la MMSH:

    • Mémoire des arméniens dans les Bouches-du-Rhône
      120h – 2006-2007 / Autorisation de réutilisation donnée par les témoins enregistré
      Ces enquêtes ont pour objectif de décrire l’installation de la diaspora arménienne dans les Bouches-du-Rhône (sept quartiers de Marseille, La Ciotat, Aix et le pays d’Aix, Martigues et la région de l’étang-de-Berre, Arles et la Camargue, et les Salins-de-Giraud) et la transmission de la culture arménienne sur trois générations depuis les années 1920.
      Traitement documentaire en langue française et accès aux fichiers son.

Credits: children from the Syros orphanage, christmas 1923,  Cycladis historical archives. Public domain.

IASA 2015 : “Tous pour un, un pour tous” : biens communs et solutions partagées

L’association international des archives sonores et audiovisuelles (IASA) tiendra sa 46ème conférence annuelle à la Bibliothèque nationale de France à Paris, du dimanche 27 septembre au jeudi 1er octobre sur le thème Tous pour un, un pour tous : biens communs et solutions partagées. Elle sera suivie le vendredi 2 octobre par une journée de conférences et de performances organisées dans le cadre du programme Europeana Sounds, sur le thème The Future of Historic Sounds.

The International Association of Sound and Audiovisual Archives (IASA) 46th Annual Conference will be hosted at the Bibliothèque nationale de France, Paris. Dates: Sunday 27 September – Thursday 1 October 2015 Conference theme: “All for One — One for All: Common Concerns — Shared Solutions”. On Friday 2nd October, the Europeana Sounds International Conference The Future of Historic Sounds will be held at the same venue as the IASA conference.

56 conférenciers venus de 16 pays différents présenteront leurs projets autour des archives sonores et audiovisuelles : Allemagne (1), Angleterre (3), Australie (3), Autriche (5), Etats-Unis (19), Finlande (1), France (14), Hongrie (1), Irlande (1), Luxembourg (1), Malaisie (1), Nouvelle-Zélande (1), Norvège (2) Ouganda (1), République Tchèque (1), Suède (1).  11 posters seront présentés par des ressortissants d’Afrique du Sud (1), de Chine (1), de France (2), d’Inde (3), de Turquie (2), du Mexique (1).

56 speakers will come from  16 countries, will present their sound and audiovisual projects : Australia (3), Austria (5), Czech Republic (1), Germany (1), ireland (1),Luxembourg (1), Malaysa (1), New-Zeland (1), Norway (1), Uganda (1), United-Kingdom (3), United-States (19), Sweden (1). 11 posters will be presented from China (1), France (2), India (3), Turkey (2), Mexico (1), South Africa (1)

Ne manquez pas mardi 29 septembre à 18h30 dans le petit auditorium, la conférence multimedia par Rina Sherman “The Ovahimba Years – Les années Ovahimba”, une ethnographie multimecia entre la Namibie et l’Angola (1997-2004) et la journée du programme Europeana Sounds le 2 octobre sur le thème Le futur des sons historiques (entrée libre).

Do not miss Tuesday, 29th, 18:30, Small Auditorium: Multimedia Conference by Rina Sherman “The Ovahimba Years – Les années Ovahimba”,  A multimedia ethnography between Namibia and Angola (1997-2004) and the Europeana Sounds conferences about The future of the historic sounds (free admission).

La phonothèque de la MMSH présentera dans le grand auditorium de la BnF le 1er octobre 2015 à 16h une conférence sous le titre Open access to the field recording: When biomedical sciences meet social sciences.

The MMSH Sound Archive Center will present Friday, 1st, 16:00,  the BnF auditorium a conference about Open access to the field recording: When biomedical sciences meet social sciences.

 

Programme complet des conférences IASA

The future of the historic sounds : programme

Crédits photographiques : Vue de Paris entre 1941 et 1945, photographie du SDASM – San Diego Air & Space Museum. Pas de restrictions de droits connues.

Réfugiés d’Asie-Mineure sur l’île de Syros en 1922 : entretien avec Despina Dimou = συνεντευξη με την Δεσποινα Δημου

En 2013, le corpus sonore “Réfugiés d’Asie-Mineure sur l’île de Syros en 1922″ a été déposé conjointement au sein des Archives historiques de l’île de Syros et à la phonothèque de la MMSH et traités à la phonothèque en langue grecque et française. Les notices en langue française sont accessibles sur la base de données Ganoub, celles en langue grecque le sont aux  Archives historiques de l’île de Syros et sur les Carnets de la phonothèque, sous forme de billets.

Notice en langue française : Despina Dimou, réfugiée de la première génération évoque la catastrophe de Smyrne qu’elle a vécu à l’âge de 14 ans 

Δέσποινα Δήμου πρόσφυγας πρώτης γενιάς μιλάει για την μικρασιατική καταστροφή που έζησε σε ηλικία 14 χρονών Ηχογραφήθηκε το 2001 στην Σύρο από την ιστορικό Κατιλένα Σταθάκου  για την συλλογή προφορικών μαρτυριών “Μικρασιάτες πρόσφυγες του 1922 στη Σύρο“ 1

Η Δέσποινα Δήμου τη στιγμή της συνέντευξης είναι 92 χρονών. Γεννήθηκε το 1908 στο Αϊβαλί (Κυδωνίες) κοντά στην Σμύρνη. Ο πατέρας της Γαβριήλ Δήμος και η μητέρα της Φανή ήταν από την Κωνσταντινούπολη  και είχαν πέντε παιδιά  τον Θανάση, τη Μαρία, την Ειρήνη, την Αφροδίτη και τη Δέσποινα. Ο Γαβριήλ ήταν γνωστός βιολιστής στο Αϊβαλί με μεγάλο ρεπερτόριο που δεν ήταν μόνο παραδοσιακό.  Χωρίς να έχει πάει  για πολύ καιρό στο σχολείο, είχε μάθει να γράφει και να διαβάζει, ενώ η Φανή ήταν αναλφάβητη. Ήταν μια μεσοαστική οικογένεια με πολύ αγάπη για τη μουσική και διαφορετικά ακούσματα. Ο Θανάσης και η Μαρία ήξεραν και αυτοί να παίζουν βιολί, ενώ όλοι είχαν μουσικές γνώσεις. Η Δέσποινα λέει συγκινημένη πως “έβγαινε πάντα μουσική  μέσα από το σπίτι και πως το μόνο ουσιώδες και χαριτωμένο ήταν αυτό”.Kuiawiak Πριν τα γεγονότα του 1922, όλα τα παιδιά πηγαίναν στο σχολείο εκτός από την Ειρήνη που δούλευε ήδη ως καθηγήτρια και ήταν αρραβωνιασμένη με έναν επίσης καθηγητή, τον Δημήτρη Κοντέλλη, τον οποίο  κατά τη διάρκεια των γεγονότων του 1922 οι Τούρκοι στρατιώτες τον πυροβόλησαν και τον σκότωσαν. Σύμφωνα με την Δέσποινα, πριν τη Μικρασιατική καταστροφή οι Τούρκοι και οι Έλληνες ζούσαν χωρίς εχθρότητα και προβλήματα. Το αίσθημα μίσους από κάποιες ομάδες και η αντιπαλότητα ήρθε αργότερα. – Τον Σεπτέμβριο του 1922, κατά την διάρκεια των διωγμών, η οικογένεια διέφυγε με τα αμερικάνικα πλοία για την  πόλη της Μυτιλήνης στη Λέσβο. Η Φανή κατάφερε να κρύψει κάποιες χρυσές λίρες στο στρίφωμα του φορέματος της και να τις περάσει από το τουρκικό τελωνείο.  – Στη Μυτιλήνη η οικογένεια έμεινε για περίπου ένα χρόνο. Εκεί κατοικούσε μία μεγάλη μειονότητα Τούρκων με τους οποίους η οικογένεια Δήμου ήταν γείτονες. Οι Τούρκοι τους συμπεριφέρθηκαν πολύ καλά, τους βοήθησαν και είχαν μεταξύ τους πολύ καλές σχέσεις. Ένας νεαρός Τούρκος ερωτεύτηκε τη Μαρία (μία από τις αδελφές) η οποία, όπως  η Δέσποινα υποστηρίζει,  ήταν πολύ όμορφη, αλλά εκείνη την  εποχή ήταν σχεδόν αδύνατο να γίνει μικτός θρησκευτικός γάμος. Στο νησί, ζούσαν αρκετές προσφυγικές οικογένειες και συζούσαν όλοι μαζί, μέσα σε μια  όμορφη καθημερινότητα. Η Δέσποινα αναπολεί εκείνη την περίοδο και θυμάται πως ήταν πολύ χαρούμενη. – Ένα χρόνο μετά, λόγω της συνθήκης της Λωζάνης και της ανταλλαγής των πληθυσμών, οι Τούρκοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη Μυτιλήνη και την Ελλάδα. Ο Θανάσης είχε κάποιες γνωριμίες στη Σύρο από το στρατό και η οικογένεια μετακινήθηκε στην Ερμούπολη. Πέρασαν στην αρχή δύο επισφαλή χρόνια, όπου ο Γαβριήλ έπαιζε βιολί δεξιά και αριστερά και ζούσαν σε μια καρβουναποθήκη. Έπειτα, με πολλές προσπάθειες, κατάφεραν να ανοίξουν ένα μικρό παντοπωλείο στην Ερμούπολη και να νοικιάσουν ένα σπίτι για να μείνουν. Η αδελφή του Ειρήνη, που ήταν καθηγήτρια, έδινε μαθήματα στις μικρότερες αδελφές της, ανάμερα σ’ αυτά ήταν και το μάθημα μουσικής. Η Δέσποινα μας λέει πως η ίδια, είχε πολύ ωραία φωνή και της άρεσε να τραγουδάει, ενώ αργότερα ξεκίνησε να φοιτά στην εμπορική σχολή και έκτοτε δούλευε. Η άποψη της Δέσποινας για την υποδοχή των προσφύγων στη Σύρο είναι αντιφατική, από την μια υποστηρίζει πως οι Συριανοί ήταν καλοπροαίρετοι με τους πρόσφυγες, από την άλλη μιλάει για πολλές δυσκολίες ένταξης, όπως επίσης και για «χαρακτηρισμούς» στο πρόσωπό τους. Κλείνοντας η Δέσποινα λέει  “Συγγνώμη αλλά δεν έχω όμορφες ιστορίες να διηγηθώ”.

Crédits photographiques : Image à la une, portraits de Despina Dimou et son mari. La photographie de Despina Dimou a été déposée à la phonothèque de la MMSH. Toutes les photographies de cette collection sont diffusées avec l’autorisation des témoins, elles sont déposées à la phonothèque de la MMSH et aux archives des Cyclades.(CC BY-NC).                                       Deuxième image, KuiawiakHistoric Sheet Music Collection 1800-1922), Library of congress. Pas de restrictions de droits connues.

  1. H συλλογή προφορικών μαρτυριών “Μικρασιάτες πρόσφυγες του 1922 στη Σύρο“  κατατέθηκε σε συνεργασία με το Ιστορικό Αρχείο Κυκλάδων της Σύρου στην  Φωνοθήκη του Κέντρου Μεσογειακών και Ανθρωπιστικών Σπουδών (maison méditerranéenne des sciences de l’homme). Οι προφορικές μαρτυρίες έγιναν στο πλαίσιο του προγράμματος “H πόλη στους νεότερους χρόνους” με επικεφαλή τον καθηγητή νεότερης ιστορίας, Χρήστο Λούκο, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών []

Réfugiés d’Asie-Mineure sur l’île de Syros en 1922 : entretien avec les soeurs General = συνεντευξη με τις αδελφες Ζενεραλ

En 2013, le corpus sonore “Réfugiés d’Asie-Mineure sur l’île de Syros en 1922″ a été déposé conjointement au sein des Archives historiques de l’île de Syros et à la phonothèque de la MMSH et traités à la phonothèque en langue grecque et française. Les notices en langue française sont accessibles sur la base de données Ganoub, celles en langue grecque le sont aux  Archives historiques de l’île de Syros et sur les Carnets de la phonothèque, sous forme de billets.

Notice en langue française : Deux soeurs, issues d’une famille de réfugiés sur l’île de Syros, évoquent les récits de leur  père Zosef General qui a vécu l’incendie de Smyrne à l’âge de 27 ans 

Δύο αδελφές από προσφυγική οικογένεια, μας αφηγούνται την ζωή του πατέρα τους Ζοζέφ Ζενεράλ που έζησε την καταστροφή της Σμύρνης στην ηλικία των 27 χρονών. Ηχογραφήθηκε στις 8 Αυγούστου του 2001 στην Σύρο από την ιστορικό Κατιλένα Σταθάκου  για την συλλογή προφορικών μαρτυριών “Μικρασιάτες πρόσφυγες του 1922 στη Σύρο“ 1

Οι αδελφές Ζενεράλ, η Αντουανέτα και η Ελεονώρα, αφηγούνται την ιστορία του πατέρα τους Ζοζέφ-Ιωσήφ Ζενεράλ  από τη Σμύρνη, που επιβίωσε από την μεγάλη πυρκαγιά του 1922.  Η Αντουανέτα Zενεράλ γεννήθηκε στην Ερμούπολη της Σύρου το 1928 και εργάστηκε σε υπηρεσία ηλεκτροδότησης. Η Ελεονόρα Ζενεράλ γεννήθηκε το 1931, επίσης στην Ερμούπολη  και δούλευε σαν έμπορος ψιλικών. Ο Ζοζέφ γεννήθηκε στη Μασσαλία το 1895 και τέλειωσε το γαλλικό γυμνάσιο, ενώ ο πατέρας του ήταν Γάλλος και δούλευε στους γαλλικούς σιδηροδρόμουs. Μετά από χρόνια, εγκαταστάθηκαν στο προάστιο Μπουρνόβα της Σμύρνης. Ο Ζοζέφ  δούλευε εκεί σαν ηλεκτρολόγος και είχε καλή οικονομική κατάσταση. Η συμβίωση με τους Τούρκους ήταν ήρεμη, είχαν προσωπικές σχέσεις και συνεργαζόντουσαν συχνά. Toν Φεβρουάριο του 1922, παντρεύτηκε μία κοπέλα με το πατρώνυμο Ψύλλα από την γειτονιά Κορδελιό, ενώ οι γονείς της είχαν καταγωγή από Χίο. Επτά μήνες μετά  έγινε το μεγάλο πογκρόμ και η ομαδική φυγή. Οι αδελφές Ζενεράλ ανακαλούν τις ημέρες της καταστροφής από αφηγήσεις του Ζοζέφ : επικρατούσε πανικός, καιγόταν όλη η προκυμαία της Σμύρνης και ο τούρκικος στρατός σκότωνε τους άντρες που προσπαθούσαν να επιβιβαστούν στα πλοία. Χάρη στη βοήθεια ενός Ιταλού, ο Ζοζέφ κατάφερε να φυγαδέψει την οικογένειά του σε ένα βαπόρι. Μέσα στη βάρκα, εκτός από την έγκυο γυναίκα του, ήταν και η μητέρα του και οι δύο αδελφές του. Επιλέξανε τη Σύρο για εγκατάσταση γιατί είχαν εκεί εύπορους συγγενείς από τη μεριά της γυναίκας του και ευελπιστούσαν σε μια βοήθεια. Όμως οι συγγενείς δεν ήταν τελικά πρόθυμοι να τους βοηθήσουν και τους εκμεταλλεύτηκαν δεδομένου ότι  δούλευαν σ’αυτούς σαν υπηρέτες. Τα πρώτα χρόνια ήταν πολύ δύσκολα αφού ο Ζοζέφ ήταν άνεργος και οι συριανοί τους αντιμετώπιζαν με καχυποψία. Συχνά  τους χαρακτήριζαν “τουρκόσπορους” και τις γυναίκες “πρόστυχες”. Αργότερα ο Ζοζέφ κατάφερε να βρει δουλειά σαν ηλεκτρολόγος και με τη βοήθεια των αποζημιώσεων που τους έδινε το ελληνικό κράτος, έκτισαν ένα σπίτι στη συνοικία του Αγίου Νικολάου. Στην Κατοχή, η οικογένεια εξαθλιώθηκε από την πείνα. Οι αδελφές Ζενεράλ θυμούνται ένα γεύμα που είχε  τσουκνίδες βρασμένες  με θαλασσινό νερό λόγω έλλειψης αλατιού. Σύμφωνα με τις ίδιες, η Σύρος ήταν μία πόλη που υπερείχε πολιτιστικά σε σύγκριση με τα υπόλοιπα νησιά, λόγω της οικονομικής της ανάπτυξης και της κινητικότητας του λιμανιού της. Υπήρχε μια ευρωπαϊκή επιρροή στο ντύσιμο, οι άντρες δεν φορούσαν βράκες αλλά παντελόνια, επικρατούσε κυρίως η κλασσική και λιγότερο η δημοτική μουσική και ταυτόχρονα λειτουργούσε το δημοτικό Θέατρο «Απόλλων» όπου ανέβαζαν πολλές γνωστές παραστάσεις και όπερες του εξωτερικού. Το ζεύγος Ζενεράλ έκανε πέντε παιδιά : την Υβόνη, την Κατίνα (που πέθανε μικρή), την  Αντουανέτα, την Ελεονώρα και τον Αντώνη. Η μητέρα πέθανε στα 58 της χρόνια  από εγκεφαλικό. Ο Ζοζέφ πέθανε το 1984 όταν ήταν 89 χρονών. Υπήρξε υποστηρικτής του Βενιζέλου και αργότερα κεντρώος. Στο τέλος της συζήτησης παρεμβαίνει και ο Ευάγγελος Κωσταντίνου Mανωλάs, ο σύζυγος της Αντουανέτας, που γεννήθηκε στις 25 Mαρτίου του 1923 στη Νάξο  και οι γονείς του ήταν από τα Βουρλά της επαρχίας Σμύρνης. 

Crédits photographiques : portrait de la famille General en 1923. La photographie a été déposée à la phonothèque de la MMSH. Toutes les photographies de cette collection sont diffusées avec l’autorisation des témoins, elles sont déposées à la phonothèque de la MMSH et aux archives des Cyclades. (CC BY-NC).

  1. H συλλογή προφορικών μαρτυριών “Μικρασιάτες πρόσφυγες του 1922 στη Σύρο“  κατατέθηκε σε συνεργασία με το Ιστορικό Αρχείο Κυκλάδων της Σύρου στην  Φωνοθήκη του Κέντρου Μεσογειακών και Ανθρωπιστικών Σπουδών (maison méditerranéenne des sciences de l’homme). Οι προφορικές μαρτυρίες έγιναν στο πλαίσιο του προγράμματος “H πόλη στους νεότερους χρόνους” με επικεφαλής τον καθηγητή νεότερης ιστορίας, Χρήστο Λούκο, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών []

Réfugiés d’Asie-Mineure sur l’île de Syros en 1922 : entretien avec Vasilia Tsaousoglou et sa fille = συνομιλια με την Βασιλεια Τσαουσογλου και την κορη της

En 2013, le corpus sonore “Réfugiés d’Asie-Mineure sur l’île de Syros en 1922″ a été déposé conjointement au sein des Archives historiques de l’île de Syros et à la phonothèque de la MMSH et traités à la phonothèque en langue grecque et française. Les notices en langue française sont accessibles sur la base de données Ganoub, celles en langue grecque le sont aux  Archives historiques de l’île de Syros et sur les Carnets de la phonothèque, sous forme de billets.

Notice en langue française : Vasilia Tsaousoglou, réfugiée de la première génération, évoque la catastrophe de Smyrne qu’elle a vécu en 1922, avec le soutien de sa fille 

Η Βασιλεία Τσαούσογλου, πρόσφυγας πρώτης γενιάς, αφηγείται τα γεγονότα της μικρασιατικής καταστροφής με την βοήθεια της κόρης της, όπως τα έζησε η ίδια το 1922
Ηχογραφήθηκε στις 7 Αυγούστου του 2001 στην Σύρο από την ιστορικό Κατιλένα Σταθάκου  για την συλλογή προφορικών μαρτυριών “Μικρασιάτες πρόσφυγες του 1922 στη Σύρο“ 1

H Bασιλεία Τσαούσογλου μας μεταφέρει τις μνήμες της, πριν και μετά την Mικρασιατική Kαταστροφή. Στη συζήτηση βοηθά και η κόρη της συμπληρώνοντας τα κενά μνήμης της. Η Βασιλεία γεννήθηκε το 1909 στο Λιβίσι της Μικρἀς Ασίας. Ο πατέρας της λεγόταν Μάρκος Χατζηστεφάνου, καπνέμπορος στο επάγγελμα και η μητέρα της Κοραλία, η οποία έκανε τέσσερα παιδιά : τρία αγόρια και ένα κορίτσι. Οι μνήμες από την παιδική ηλικία είναι θολές, θυμάται πως έμαθε γράμματα από δασκάλες που ερχόντουσαν στο σπίτι και ότι το Λεβίσι ήταν μια πόλη μικτή με αρκετούς Τούρκους. Λίγο πριν την καταστροφή, φίλοι Τούρκοι τους είχαν προειδοποιήσει να φύγουν γιατί ο τουρκικός στρατός ήταν έτοιμος για μεγάλη επίθεση.  Το 1922, κατά την διάρκεια των γεγονότων, όλη η οικογένεια επιβιβάστηκε σε καράβι και καταλήξανε στη Σύρο. Στην αρχή οι συνθήκες ζωής ήταν πολύ δύσκολες. Ο πατέρας της Μάρκος έπαθε εγκεφαλικό με αποτέλεσμα να τυφλωθεί. Έκτοτε, κυκλοφορούσε με ένα μαύρο πανί στο ένα μάτι και όλοι τον φώναζαν περιπαιχτικά μονόφθαλμο. Αργότερα, νοικιάσανε ένα σπίτι στην Κοίμηση και δεν δέχτηκαν να πάνε στον προσφυγικό συνοικισμό, όπου τους πρόσφεραν σπίτι. Η Κοραλία δούλευε παραδουλεύτρα σε σπίτια και έραβε. Όταν έλειπε από το σπίτι, έστελνε την Βασιλεία σαν υπηρέτρια σε μία πλούσια οικογένεια της συνοικίας όπου μάθαινε νοικοκυριό. Η Κοραλία προσπαθούσε να μορφώσει την κόρη της και της πήρε, με το κομπόδεμα που μάζευε, μια δασκάλα για να της μάθει γράμματα, ενώ τα αγόρια της οικογένειας, πηγαίνανε στο σχολείο τα πρωινά και τα απογεύματα ήταν μαθητευόμενοι· ο ένας δούλευε σε έναν παπουτσή και ο άλλος σε έναν μαραγκό. Η Βασιλεία συνέχισε να δουλεύει σαν υπηρέτρια στην ίδια οικογένεια μέχρι που παντρεύτηκε τον Ευριπίδη Τσαούσογλου. Ο Ευριπίδης είχε έρθει από την Αγία Φωτεινή της Σμύρνης. Ήταν έμπορος και είχε καΐκια που φόρτωναν εδώδιμα-αποικιακά προϊόντα. Στη Σύρο κατασκεύαζαν σακούλες με αλευρόκολλα και χαρτί. Όταν ο Ευριπίδης και η Βασιλεία παντρεύτηκαν, έφτιαξαν ένα σπίτι στον Άγιο Νικόλαο. Έκαναν έξι παιδιά, μία κόρη και πέντε αγόρια, από τα οποία πέθαναν τα τρία.

Vasilia Tsaousoglou, réfugiée  de la première génération évoque la catastrophe de Smyrne qu’elle a vécu en 1922
Portrait de Vasilia Tsaousoglou devant sa maison à Syros

Crédits photographiques : portraits de Vasilia Tsaousoglou. Les photographies de Christos Tsaousoglou ont été déposées à la phonothèque de la MMSH. Toutes les photographies de cette collection sont diffusées avec l’autorisation des témoins, elles sont déposées à la phonothèque de la MMSH et aux archives des Cyclades. (CC BY-NC).

  1. H συλλογή προφορικών μαρτυριών “Μικρασιάτες πρόσφυγες του 1922 στη Σύρο“  κατατέθηκε σε συνεργασία με το Ιστορικό Αρχείο Κυκλάδων της Σύρου στην  Φωνοθήκη του Κέντρου Μεσογειακών και Ανθρωπιστικών Σπουδών (maison méditerranéenne des sciences de l’homme). Οι προφορικές μαρτυρίες έγιναν στο πλαίσιο του προγράμματος “H πόλη στους νεότερους χρόνους” με επικεφαλή τον καθηγητή νεότερης ιστορίας, Χρήστο Λούκο, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών []

Réfugiés d’Asie-Mineure sur l’île de Syros en 1922 : συνεντευξη με τον Χρυσανθο Βαγιανο = entretien avec Chrysanthos Vagianos

En 2013, le corpus sonore “Réfugiés d’Asie-Mineure sur l’île de Syros en 1922″ a été déposé conjointement au sein des Archives historiques de l’île de Syros et à la phonothèque de la MMSH et traités à la phonothèque en langue grecque et française. Les notices en langue française sont accessibles sur la base de données Ganoub, celles en langue grecque le sont aux Archives historiques de l’île de Syros et sur les Carnets de la phonothèque, sous forme de billets.

Notice en langue française : Chrysanthos Vagianos, réfugié de la deuxième génération, évoque les récits de son père Kostantinos Vagianos qui a vécu la Grande Catastrophe à l’âge de 14 ans

Ο Χρύσανθος Βαγιανός  πρόσφυγας δεύτερης γενιάς ανακαλεί τις αναμνήσεις του  από την ζωή του πατέρα του Κωσταντίνου Βαγιανού ο οποίος έζησε την μικρασιατική καταστροφή στην ηλικία των 14 χρονών
Ηχογραφήθηκε στις 9 Αυγούστου του 2001 στην Σύρο από την ιστορικό Κατιλένα Σταθάκου1

O Χρύσανθος Βαγιανός γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Ερμούπολη της Σύρου το 1956. Μας αφηγείται την ιστορία του πατέρα του, Κωνσταντίνου Βαγιανού, μικρασιάτη πρόσφυγα που γεννήθηκε περίπου το 1907-1908. Την εποχή των γεγονότων, ο συνονόματος παππούς του Χρύσανθου και η γιαγιά του Ελένη ζούσαν στην Σύλλη που ήταν μία περιοχή λίγο έξω από το Ικόνιο. Είχαν έξι παιδιά: τον Ιορδάνη, τον Δημήτρη, τον Κωνσταντίνο (τον πατέρα του Χρύσανθου), την Βάγια, την Ανθούλα και την Χρυσούλα. O Κωνσταντίνος σπούδασε σε μικτό σχολείο με  Τούρκους και  Έλληνες. Σύμφωνα με τις αφηγήσεις του πατέρα του, στο σχολείο μάθαιναν καλλιγραφία, ξένες γλώσσες και η συμβίωση τους ήταν αρμονική. Κατά την διάρκεια του Ραμαζανίου, κάποιες φορές μοιράζονταν το γεύμα τους μαζί στα κρυφά. Η οικογένεια Βαγιανού ζούσε καλά και είχαν ένα ιδιόκτητο διώροφο σπίτι. Μετά την καταστολή και τους διωγμούς εναντίον των Ελλήνων, ο στρατηγός του τούρκικου στρατού που έφτασε στην Σύλλη, εγκαταστάθηκε στο πρώτο όροφό του σπιτιού. Για καλή τους τύχη, ο στρατηγός είχε ζήσει στην Θεσσαλονίκη και ήταν φιλικά προσκείμενος στους Έλληνες. Ο Χρύσανθος (που δεν είναι ξεκάθαρο πότε και που πέθανε, μάλλον στην Καισάρεια, στην εξορία) ήταν απών και ο στρατηγός βοήθησε την Ελένη, στην παραγωγή και πώληση ρακής για να ανταπεξέλθουν οικονομικά. Όταν η κατάσταση έγινε ασφυκτική, αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη Σύλλη. Η οικογένεια εμπιστεύτηκε τα τιμαλφή αντικείμενα στους Τούρκους γείτονες που ζούσαν κοντά, με την σκέψη ότι μία μέρα θα γυρίσουν πίσω. Έτσι λοιπόν, η Ελένη και τα πέντε παιδιά της (τον πρωτότοκο από τα έξι, τον είχαν στείλει στην εξορία και τον βρήκαν αργότερα), ταξίδεψαν για την παραθαλάσσια πόλη  Μερσίνη με σκοπό να βρουν μία θέση στα καράβια που πήγαιναν στην Ελλάδα. Toν Δεκέμβριο του 1922 σε αντάλλαγμα με πολλά νομίσματα χρυσού η οικογένεια κατάφερε να επιβιβαστεί σε ένα κατάμεστο καράβι. Το ταξίδι διήρκεσε 22 μέρες και πολλοί επιβάτες νόσησαν ή είχαν ήδη μολυνθεί από τύφο. Επειδή υπήρχε ο φόβος της μετάδοσης, καίγανε τους νεκρούς στο κατάστρωμα. Κατά την διάρκεια της συνέντευξης, O Χρύσανθος μας δείχνει ένα παλιό οθωμανικό διαβατήριο της οικογένειας του και κάποιες σημειώσεις : “Στις 6  Ιανούαριου του 1923 το καράβι φτάνει στον Πειραιά και εκεί η αστυνομία τους βάζει σε καραντίνα για 8 μέρες. Έπειτα η οικογένεια μεταφέρεται στο Ναυπλιο.  Eκεί πεθαίνει από τύφο η μία αδελφή η Ειρήνη.” Δεν γνωρίζουμε ακριβώς για ποιο λόγο βρέθηκαν στην Σύρο, ο Χρύσανθος υποθέτει πως εγκαταστάθηκαν εκεί, γιατί είχαν ένα θείο που είχε καλή σχέση με τον διευθυντή του Αμερικάνικου ορφανοτροφείου και μπόρεσε να τους περιθάλψει και να τους βοηθήσει. Τελειώνοντας, ο Χρύσανθος αναφέρει πως όλη η  οικογένεια ενσωματώθηκε στην ελληνική κοινωνία: ο Ιορδάνης  έγινε επιχειρηματίας, ο Δημήτριος ασχολήθηκε με το εμπόριο, η Βάγια σπούδασε δικηγόρος, η Χρυσούλα έγινε οδοντίατρος. Ο πατέρας του Χρύσανθου, ο Κωσταντίνος έγινε επίσης έμπορος και παντρεύτηκε την Αλεξάνδρα Σφηνάκη  από την Νάξο. Απόκτησαν δύο παιδιά, τον Χρύσανθο και την Ελένη.

 Crédits photographiques de l’image à la Une : portrait de Chrysanthos Vagianos. La photographie de Konstadinos Vagianos  a été déposée à la phonothèque de la MMSH (CC BY-NC-BY).

  1. H συλλογή προφορικών μαρτυριών “Μικρασιάτες πρόσφυγες του 1922 στη Σύρο“  κατατέθηκε σε συνεργασία με το Ιστορικό Αρχείο Κυκλάδων της Σύρου στην  Φωνοθήκη του Κέντρου Μεσογειακών και Ανθρωπιστικών Σπουδών (maison méditerranéenne des sciences de l’homme). Οι προφορικές μαρτυρίες έγιναν στο πλαίσιο του προγράμματος “H πόλη στους νεότερους χρόνους” με επικεφαλή τον καθηγητή νεότερης ιστορίας, Χρήστο Λούκο, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών []

Réfugiés d’Asie-Mineure sur l’île de Syros en 1922 : Συνεντευξη της Ευθυμιας Κεχαγια = entretien avec Euthimia Kehagia

En 2013, le corpus sonore “Réfugiés d’Asie-Mineure sur l’île de Syros en 1922″ a été déposé conjointement au sein des Archives historiques de l’île de Syros et à la phonothèque de la MMSH et traités à la phonothèque en langue grecque et française. Les notices en langue française sont accessibles sur la base de données Ganoub, celles en langue grecque le sont aux Archives historiques de l’île de Syros et sur les Carnets de la phonothèque, sous forme de billets.

Notice en langue française : Euthimia Kehagia, issue d’une famille de réfugiés sur l’île de Syros, évoque les récits de son père Nikolaos Kehagias qui a vécu l’incendie de Smyrne à l’âge de 13 ans

Η Ευθυμία Κεχαγιά κόρη του Νικόλαου Κεχαγιά αφηγείται την ζωή του πατέρα της που έζησε την καταστροφή της Σμύρνης στην ηλικία των 13 χρονών. Ηχογραφήθηκε στις 9 Αυγούστου του 2001 στην Σύρο από την ιστορικό Κατιλένα Σταθάκου1

H Ευθυμία Κεχαγιά μας μεταφέρει τις αναμνήσεις του πατέρα της Νικολάου Κεχαγιά που έζησε την μικρασιατική καταστροφή όταν ήταν 13 χρονών. Ο Νίκος γεννήθηκε περίπου το 1907 και προερχόταν από μία τετραμελή οικογένεια όπου ζούσαν όλοι μαζί, στο δικό τους σπίτι, σε ένα μικρό χωριό κοντά στην Σμύρνη. Όταν ο Νίκος διηγούνταν τα παιδικά του χρόνια στην Ευθυμία, μιλούσε για μία οικογένεια ευτυχισμένη και ήσυχη. Το 1922 οι τούρκικες αρχές τους ανάγκασαν να πουλήσουν γρήγορα την περιουσία τους και το σπίτι τους και να φύγουν για την πόλη της Σμύρνης. Όταν μετά από λίγο έγινε η καταστροφή, η οικογένεια έκρυψε τις οικονομίες της και κάποια τιμαλφή αντικείμενα, μέσα σε μία βάρκα και καταφέρανε να ξεφύγουν. Η πρώτη τους στάση ήταν στην Μυτιλήνη. Η συνθήκες διαβίωσης ήταν φρικτές. Η πόλη ήταν γεμάτη πρόσφυγες και ήταν αδύνατο να βρουν κατάλυμα για να μείνουν με αποτέλεσμα να  μετακομίσουν στην Αθήνα στην περιοχή του Βύρωνα. Με το προσφυγικό επίδομα καταφέρανε να αγοράσουν ένα μικρό σπίτι. Όταν η μεγαλύτερη κόρη αρραβωνιάστηκε, πούλησαν το σπίτι για να της δώσουν χρήματα για προίκα. O γάμος πραγματοποιήθηκε στην Θεσσαλονίκη όπου εκεί μετακόμισε όλη η οικογένεια. Αργότερα ανοίξανε ένα ζαχαροπλαστείο σε μία κεντρική και πολυσύχναστη οδό της Θεσσαλονίκης, την Εγνατία. Ο Νίκος αισθανόταν όμως την ανάγκη να  χαράξει τον δικό του δρόμο, έτσι  πήγε  στην Σύρο και μαθήτευσε δίπλα σε ένα θείο του που ήταν διάσημος λουκουμοποιός και έμαθε πολύ καλά την τέχνη της ζαχαροπλαστικής. Στην αρχή η εγκατάσταση στο νησί ήταν πολύ δύσκολη για τον Νίκο αφού οι συριανοί ήταν καχύποπτοι με τους πρόσφυγες, εντούτοις δουλεύοντας σκληρά, κατάφερε όπως τονίζει η Ευθυμία, να γίνει εξαιρετικός ζαχαροπλάστης και να φτιάχνει λουκούμια. Αργότερα προσπάθησε να μείνει και να εργαστεί στην Αθήνα αλλά τελικά επέστρεψε στην Σύρο  για να δημιουργήσει και να αναπτύξει την δική του επιχείρηση.  Έφτιαχνε λουκούμια, τα έβαζε σε μεγάλα καλάθια και  τα πουλούσε σε γιορτές. Επίσης, πολλές φορές έπαιρνε την βάρκα του και πήγαινε στην Ικαρία για να πουλήσει τα λουκούμια στα παραδοσιακά πανηγύρια. Την δεκαετία του 40 γνώρισε την γυναίκα του και άνοιξε ένα δικό του ζαχαροπλαστείο στο λιμάνι της Ερμούπολης. Στο τέλος της συνέντευξης, η Ευθυμία δίνει έμφαση στην αλληλεγγύη που έδειχναν οι πρόσφυγες μεταξύ τους και στην προσπάθεια διατήρησης της συλλογικής τους μνήμης.

Crédits photographiques de l’image à la une : portrait d’Euthimia Kehagia avec son mari vers 1960. Les photographies de madame Ntina Sikoutri ont été déposées à la phonothèque de la MMSH (CC BY-NC-BY).

  1. H συλλογή προφορικών μαρτυριών “Μικρασιάτες πρόσφυγες του 1922 στη Σύρο“  κατατέθηκε σε συνεργασία με το Ιστορικό Αρχείο Κυκλάδων της Σύρου στην  Φωνοθήκη του Κέντρου Μεσογειακών και Ανθρωπιστικών Σπουδών (maison méditerranéenne des sciences de l’homme). Οι προφορικές μαρτυρίες έγιναν στο πλαίσιο του προγράμματος “H πόλη στους νεότερους χρόνους” με επικεφαλή τον καθηγητή νεότερης ιστορίας, Χρήστο Λούκο, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών. []

Corpus des réfugiés d’Asie-Mineure sur l’île de Syros en 1922 = Συλλογη προφορικων μαρτυριων μικρασιατων προσφυγων του 1922 στη Συρο

En 2013, le corpus sonore “Réfugiés d’Asie-Mineure sur l’île de Syros en 1922” a été déposé conjointement au sein des Archives historiques de l’île de Syros et à la phonothèque de la MMSH et traités à la phonothèque en langue grecque et française. Les notices en langue française sont accessibles sur la base de données Ganoub, celles en langue grecque le sont aux  Archives historiques de l’île de Syros et sur les Carnets de la phonothèque, sous forme de billets.

Notice corpus en langue française sur Ganoub.

To 2013 η συλλογή προφορικών μαρτυριών  “Μικρασιάτες πρόσφυγες του 1922 στη Σύρο  κατατέθηκε σε συνεργασία με το Ιστορικό Αρχείο Κυκλάδων της Σύρου στην Φωνοθήκη του Κέντρου Μεσογειακών και Ανθρωπιστικών Σπουδών (maison méditerranéenne des sciences de l’homme). Οι προφορικές μαρτυρίες έγιναν στο πλαίσιο του προγράμματος “H πόλη στους νεότερους χρόνους” με επικεφαλής τον καθηγητή νεότερης ιστορίας, Χρήστο Λούκο, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών. Η επεξεργασία και η τεκμηρίωση των μαρτυριών έχουν γίνει κυρίως στην γαλλική γλώσσα,  μπορούμε όμως να βρούμε  στην ελληνική, την περίληψη και τον τίτλο της κάθε μαρτυρίας.  Οι πληροφορίες, τα δεδομένα και  τα μεταδεδομένα της συλλογής  στην γαλλική γλώσσα είναι προσβάσιμα από την βάση δεδομένων Ganoub, ενώ στην ελληνική γλώσσα είναι διαθέσιμα με την μορφή μικρών άρθρων  στην  ενημερωτική ιστοσελίδα της φωνοθήκης Les carnets de la phonothèque.

Οι 29 συνεντεύξεις πραγματοποιήθηκαν  το 1994 έως το 2001 από την ιστορικό Κατιλένα Σταθάκου, την  αρχειονόμο και προϊσταμένη του Ιστορικού Αρχείου Κυκλάδων Αγγελική Ψιλοπούλου και την τραπεζικό υπάλληλο  Μαργαρίτα Καλουτά. Έξι ακόμα συνεντεύξεις έγιναν μεταγενέστερα, το 2015 από την βιβλιοθηκονόμο Ελένη Λούκου. Οι μαρτυρίες είναι από πρόσφυγες πρώτης και δεύτερης γενιάς που εγκαταστάθηκαν στην Σύρο μετά την μικρασιατική καταστροφή του 1922. Ακολουθήθηκε η μέθοδος της ελέυθερης συνέντευξης, αλλά με βάση  ειδικό ερωτηματολόγιο και κατά την εγγραφή χρησιμοποιήθηκε μαγνητόφωνο.

Liste des notices en langue française et billets en langue grecque :
Réfugiés d’Asie-Mineure sur l’île de Syros en 1922 :

7 août 2001, entretien avec Euthimia Tsaousoglou et sa fille = 7 Αυγούστου του 2001, συνομιλία με την Βασιλεία Τσαούσογλου και την κόρη της : https://phonotheque.hypotheses.org/15109

9 août 2001, entretien avec Euthimia Kehagia = 9 Αυγούστου 2001, συνεντευξη της Ευθυμιας Κεχαγιας : https://phonotheque.hypotheses.org/15111

9 août 2001, entretien avec Chrysanthos Vagianos = 9 Αυγούστου 2001, συνέντευξη με τον Χρύσανθο Βαγιανό : https://phonotheque.hypotheses.org/15121

9 août 2001, entretιen avec Despina Dimou=9 Αυγούστου 2001, συνέντευξη με  την Δέσποινα Δήμου : https://phonotheque.hypotheses.org/15672

 

 

Crédits photographiques : Syra , 1850,  Library of Congress. Pas de restriction de droits connues.